به جز بیمه تامین اجتماعی که سهم بزرگی از بازار را دارد، سه بیمه پایه اصلی دیگر هم وجود دارد، «بیمه سلامت (همان خدمات درمانی سابق) که بیشتر برای روستاییان، کارکنان دولت و افراد بدون بیمه است، «بیمه نیروهای مسلح» که مختص نظامیان و خانواده هایشان است، و «بیمه تکمیلی کمیته امداد» یا صندوق های خاص بانکی و سازمانی؛ اما تمام این بیمه های پایه، در خوش بینانه ترین حالت فقط حدود 30 درصد از هزینه های واقعی درمان شما را تقبل می کنند؛ آن هم معمولاً به شرطی که به بیمارستان های دولتی بروید. این یعنی 70 درصد مابقی هزینه ها (و در بیمارستان های خصوصی گاهی تا ۹۰ درصد مخارج) مستقیم از جیب خودتان می رود.
اینجاست که ارزش بیمه تکمیلی مشخص می شود؛ چرا که سهم سنگینِ ۷۰ تا ۹۰ درصدیِ باقی مانده هزینه ها را به دوش می کشد تا کمر اقتصاد خانواده زیر بار یک بیماری خم نشود.
بیمه تامین اجتماعی، پشتوانه همگانی و سراسری دولت برای حمایت از تمام مشاغل کشور است. این بیمه با ایجاد یک ساختار یکپارچه، امنیت خاطر کارمندان، کارگران و صاحبان مشاغل آزاد را در مسیر فعالیت های حرفه ای تضمین می کند. درواقع، با توجه به قوانین، سال هایی که مشغول به کار هستید، موظفید هر ماه مبلغی را به صندوق این سازمان واریز کنید.
در عوض، تامین اجتماعی به شما تضمین می دهد که در روزهای سخت مثل بیماری، بیکاری، حادثه، بارداری و از همه مهم تر دوران پیری و بازنشستگی پشت تان را خالی نکند. این بیمه، پایه و اساس امنیت مالی شماست و با دفترچه آنt می توانید با هزینه های کمتری در بیمارستان های دولتی و درمانگاه های طرف قرارداد آن بیمه درمان شوید؛ همچنین خیالتان راحت باشد که در آینده، یک حقوق مستمری ماهانه دارید.
تامین اجتماعی را نباید یک نسخه واحد برای همه دانست؛ این سازمان برای هر سبک زندگی و شغلی، یک مسیر مشخص گذاشته است؛ که در حالت کلی، به دو دسته اصلی تقسیم می شوند: «بیمه اجباری» و «بیمه خویش فرما».
فرض کنید در یک شرکت، کارخانه یا مغازه برای شخص دیگری کار می کنید و حقوق دریافت می کنید؛ در اینجا، قانون کارفرما را مجبور می کند که شما را بیمه اجباری کند اما اگر کارفرمای خودتان هستید، شغل آزاد دارید یا حتی خانه دار هستید، بیمه خویش فرما (که خودش در دو دسته "بیمه اختیاری" و "مشاغل آزاد" است) مطرح می شود. تفاوت اصلی شان هم در این است که در مدل اجباری، سهم بزرگی از پول بیمه را کارفرما می دهد ودر کنارش بیمه بیکاری هم دارید؛ اما در مدل خویش فرما، تمام حق بیمه را خودتان می پردازید تا سابقه بازنشستگی و خدمات درمانی تان قطع نشود.
بیمه پایه ای مثل تامین اجتماعی، مثل یک سقف ناودان دار است که نمی گذارد خیس شوید؛ اما جلوی سرمای استخوان سوز را هم نمی گیرد. اینجاست که پای بیمه تکمیلی به میان می آید. در واقع، وقتی پایتان به بیمارستان های خصوصی، هزینه های سنگین جراحی، دندان پزشکی یا آزمایشگاه های پیشرفته باز می شود، تامین اجتماعی فقط بخش ناچیزی از فاکتور را محول می کند؛ اما بیمه تکمیلی، دقیقاً همان مکملی است که مابقی آن رقم های نجومی را از روی دوش شما بر می دارد. در واقع شما مبلغ مازادی را می پردازید تا مطمئن شوید روزی که بیمار شدید، به جای غصه خوردن برای حساب و کتاب بیمارستان، تمام فکر و ذکرتان فقط و فقط بهبود هر چه سریع ترتان باشد.
بیمه تکمیلی هم انواع مختلفی دارد و اینطور نیست که برای همه یکسان صادر شود. اگر بخواهیم دسته بندی اش کنیم، به سه مدل اصلی «گروهی»، «انفرادی» و «خانواده» تقسیم می شود. مدل گروهی را بیشتر در شرکت ها و سازمان ها می بینیم؛ یعنی محل کارتان با یک شرکت بیمه قرارداد می بندد و چون تعداد نفرات بالا است، هم قیمت ارزان تر می شود و هم خدمات بهتری دریافت می کنید؛ اما اگر شغل آزاد دارید یا شرکتتان شما را بیمه نمی کند، ناامید نشوید؛ بیمه تکمیلی انفرادی و خانواده، دقیقاً برای همین موقعیت هاست.
در این مدل ها، شما مستقیماً برای خودتان یا اعضای خانواده تان بیمه می خرید. شاید قیمت طرح های انفرادی کمی بیشتر از مدل های گروهی باشد، اما در عوض طرح های متنوع تری در دست دارید و می توانید سقف پوشش هزینه ها را با توجه به نیاز خودتان بالا و پایین کنید.
قبل از هرچیزی، بهتر است بدانید که این دو بیمه اصلاً رقیب هم نیستند، بلکه مکمل یکدیگرند. تفاوت اصلی شان هم در دو چیز است: «اجبار» و «عمق پوشش هزینه ها». بیمه تامین اجتماعی، طبق قانون برای هر کارمندی اجباری است، حق بیمه ثابتی دارد و هدفش این است که کفِ نیازهای درمانی و بازنشستگی شما را پر کند؛ اما بیمه تکمیلی،کاملاً اختیاری است؛ شما مجبور نیستید آن را داشته باشید، اما وقتی تصمیم می گیرید بابتش هزینه کنید، دستتان باز است که سقف تعهداتش را تعیین کنید.
تامین اجتماعی شما را به بیمارستان های دولتی و داروهای معمولی محدود می کند، در حالی که با بیمه تکمیلی، درِ بیمارستان های خصوصی، هزینه های سنگین دندان پزشکی، جراحی های پیشرفته و تست های گران قیمت آزمایشگاهی به رویتان باز می شود. بنابراین، اولی امنیت پایه را می سازد و دومی جلوی ورشکستگی مالی در بحران های درمانی را می گیرد.
این سؤال مثل این است که بپرسید «آب بهتر است یا غذا؟»؛ واضح است که شما به هر دوی آن ها نیاز دارید؛ اما برای دو کاربرد کاملاً متفاوت. اگر به فکر آینده، بازنشستگی، دریافت حقوق ماهانه در هنگام کهولت سن و داشتن یک هویت قانونی در بازار کار هستید، تامین اجتماعی بدون شک اولویت اول و بی رقیب شماست؛ اما اگر نگران این هستید که یک آپاندیس ساده یا هزینه دندان پزشکی کل حقوق یک ماه تان را در بر گیرد تامین اجتماعی به تنهایی کمکتان نمی کند و اینجاست که بیمه تکمیلی نقش اصلی را ایفا می کند؛ پس پاسخ کوتاهِ این سوال، این است که به تامین اجتماعی به چشم یک سرمایه گذاری بلندمدت و اجباری نگاه کنید و به بیمه تکمیلی، به عنوان یک سپر دفاعیِ فوری برای روزهای بیماری؛ پس بهترین حالت، داشتنِ هم زمان هر دوی آن هاست.
بزرگ ترین مزیت بیمه تکمیلی را می توان در یک کلمه خلاصه کرد «آرامش خاطر» مثلاً فرض کنید خدای ناکرده نیمه شب کار یکی از اعضای خانواده به اتاق عمل و جراحی فوری بکشد؛ بدون بیمه تکمیلی، اولین و بزرگ ترین استرس شما بعد از سلامتی بیمار، حساب وکتابِ پذیرش بیمارستان و جور کردن پول است؛ اما با این بیمه، بخش عمده ای از هزینه های سنگین مثل جراحی، شیمی درمانی، زایمان، دندان پزشکی و حتی عینک و آزمایش ها را شرکت بیمه تقبل می کند.
مزیت دوم، این است که دیگر مجبور نیستید در صف های طولانی مراکز دولتی منتظر بمانید؛ مستقیم به بهترین بیمارستان های خصوصی و پزشکان متخصص مراجعه می کنید و هزینه را با معرفی نامه آنلاین یا فاکتور، خیلی سریع پس می گیرید. در حقیقت، بیمه تکمیلی نمی گذارد یک بیماری، زندگی مالی شما را زیر و رو کند.
اگر دفترچه تامین اجتماعی دارید، برای خرید بیمه تکمیلی دستتان خیلی باز است؛ اما نباید بی گدار به آب بزنید. واقعیت این است که سازمان تامین اجتماعی، خودش یک بیمه تکمیلیِ پایه برای بازنشستگان و مستمری بگیرانش دارد (که معمولاً از طریق کانون بازنشستگان و با بیمه هایی مثل آتیه سازان حافظ تمدید می شود)؛ اما اگر شاغل هستید یا می خواهید به صورت انفرادی و خانواده اقدام کنید، باید به سراغ شرکت های بیمه تجاری (مثل بیمه دی،سامان، ایران، ملت یا آسیا) بروید.
بهترین گزینه برای شما، شرکتی است که سه ویژگی اصلی را داشته باشد؛ اول اینکه با بیمارستان ها و مراکز درمانی نزدیک به محل زندگی تان «قرارداد آنلاین» داشته باشد تا نیازی به فاکتور بردن و دوندگی نداشته باشید. دوم، سقف پوشش بالایی برای جراحی و بستری بدهد و سوم، دوره انتظار (همان مدت زمانی که بعد از خرید بیمه نمی توانید از آن استفاده کنید) کوتاه تری داشته باشد.
درواقع پاسخ این سوال، خیلی ساده تر از چیزی است که فکرش را می کنید. اگر کارمند یا کارگر یک شرکت هستید، شغل آزاد دارید و یا حتی بیکار هستید، با هر شرایطی می توانید متقاضی بیمه تکمیلی شوید. این روزها دیگر حتی نیازی به شال و کلاه کردن و رفتن به نمایندگی های بیمه هم نیست؛ کافی است وارد سایت آپشن شوید، طرح ها و سقف پوشش شرکت های مختلف را با هم مقایسه کنید و بعد از پر کردن یک فرم پرسشنامه سلامت ساده و پرداخت حق بیمه، فایل بیمه نامه تان را تحویل بگیرید. به همین سادگی، چتر امنیتی شما باز می شود.
